Genel

Erzurum Tarihi ve Gezilecek Yerleri

Erzurum Tarihi ve Gezilecek Yerleri

Ülkemizin binbir güzellikte ki şehirlerinden birisdir Erzurum. Erzurum’un en büyük ilçelerinden Palandöken‘i bilmeyen yoktur sanırım.

Uzun yıllar sadece askerliğini yapan insanların anlattığı güzel memleketimiz Erzurum’da son yıllarda yapılan atılımlar ile hem ülke genelinde hemde yurtdışında tanıtım faaliyetleri yürütülmüş ve palandöken başta olmak üzere birçok kayak merkezi faaliyete girmiştir.

Ancak Erzumum’da sadece kayak merkezleri yok.

Erzurum’da gezilecek yerler sadece kayak merkezleri ile sınırlı olmadığı gibi birçok tarihi mekana da ev sahipliği yapmaktadır.

Palandöken Kayak Merkezi gerek görsel gerekse eğlence bakımından Turistlik açıdan gelenleri kendine hayran bırakacak kadar güzel.

Yolunuz düşerse sizin için Erzurum tarihi ve gezilecek yerleri listesi hazırladık.

Aziziye Tabyası

Erzurum’un,  kuzeyinde Dumlu dağı, kuzeydoğusunda  Kargapazarı dağları ve güneyinde Palandöken dağlarıyla çevrili, kuzeydoğu ve güneybatı arasında ki uzaklığı yaklaşık 47 kilometre olan Erzurum ovasına hakim bir noktada kurulmuştur.

Yıllar önce Rus ve İran saldırılarına karşı gelebilmek amacıyla bu bölge de Aziziye tabyası dahil 12 tabya kurulmuş.

12 adet tabyanın 7 tanesi 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan daha önce yapılmış, geri kalan tabyalar ise daha sonra inşa edilmiştir.

Çifte Minareli Medrese

Çifte Minareli Medrese ,Erzurumda gezilecek yerler listesinde en önemli yere sahip olan eserlerden birisidir.Erzurumda ki bu eser Selçuklu döneminden kalma olan tarihi 13. yüzyıla dayandığı düşünülen nadide bir eserdir.

Zamanının Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat tarafından kızı Hundi Hatun için yaptırıldığı düşünülmektedir.

Çifte minareli medresenin ölçüleri yaklaşık olarak 35×46 metre boyutlarındadır.

Çifte minareli medrese günümüze kadar hala ayakta kalmış olması sebebiyle türk tarihine ışık tutmaktadır.İÇerisinde ki mimari günümüzde açık avlu sistemine verilecek ilk örneklerdendir.

Girişinde ki kapı süslemeleri ve Selçuklu taş süslemeleri o yıllarda estetiğe önem verildiğinin bir göstergesi olmuştur.

Osmanlı devleti zamanında da belirli görevlerde kullanılmış olan medrese bugün müze ve sergi salonu olarak hala hizmet vermektedir.

Erzurum Kalesi

Erzurum kalesi , Erzurum tarihi ve gezilecek yerleri konusunda  ilk sıralardadır.

Erzurum Kalesi‘nin geçmişi 2 bin 500 yıl öncesine kadar dayanmaktadır.

Tarihi 2500 yıl önce bölgeye hakim olan Urartular’a kadar uzanmaktadır. Bugün  hala ayakta kalan iç kalenin ilk halini ise  yılında Bizans İmparatoru Theodosius tarafından inşa ettirilmiştir.

Erzurum Kalesi, bir tanesi o yıllarda şehrin güvenliğini sağlayan askerlerin olduğu iç kale (bugün hala varlığını sürdürmektedir.) diğeri de cadde, sokak ve mahalleleri içerisinde barındıran dış kaleden oluşmaktadır.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde tekrar düzenlenen iç kalede İç Kale Mescidi yapılmıştır.

Ayrıca Kırklar TürbesiEbu İshak-ı Kâzerûnî Türbesi ve Ali Ağa Çeşmesi gibi eserlerde bu dönemde içerisinde yapılmıştır.

Duvarlarının büyük çoğunluğu yıkılmış olsa da ayakta duran  4 adet kapısı vardır.

Son olarak  16’ncı yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman tarafından ve 19’ncu yüzyılda II. Mahmut tarafından iki kez onarılmış.

Erzurum Kalesi , Erzurum tarihi ve gezilecek yerleri konusunda önemli yerlerden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Erzurum Evleri

Erzurum evleri, Erzurumun soğuk kış şartlarına uygun olarak yapılmış , tarihi mimarisiyle göz dolduran yapılardır.

Günümüzde yaklaşık 100 adet kalmış olan Erzurum Evleri, 100-150 yıl arası yaşlardadır.

Bu sebeple 1859 yılında yaşanmış olan Erzurum depreminden sonra inşa edildikleri sanılmaktadır.

Erzurum evleri,geniş 2 katlı ahırı olan evin ana kapısından girildiğinde avlusu bulunan, süslemeleri bol tarihi evlerdir.

Erzurum evlerinin genel yapı malzemesi öncelikle taş ve ahşaptır.

Öncelikle yontu taşı,moloz taşı kullanılmış olsa da karataş,boztaş ve kamber taşlarıda kullanılmıştır.

Üç Kümbetler

Üç kümbetler erzurumun önde gelen tarihi eserlerindendir. Üç kümbetlerden bir tanesi Emir Saltuk Kümbeti olarak anılır diğer 2 kümbet ise anonim olarak isimlendirilmiş.

Yapılan araştırmalara göre zamanla çevresinde yapılmış olan mezerlar kaybolsa da şu anda park haline çevrilen üç kümbetler hala dimdik ayakta durmaya devam ediyor.

Sekizgen bir gövdeye sahip olan Emir Saltuk Kümbetinin taş külâhı koni biçimindeyken ortalarında sivri bir kubbeye dönüşmüştür.

Gerçekten gidip görmeniz gereken muhteşem bir tarihi eser.

Rüstempaşa Bedesteni (Taşhan)

Erzurum tarihi ve gezilecek yerler listesinde bulunan bir diğer eser ise Rüstempaşa Bedestenidir.Rüstempaşa Bedesteni, tarihi Osmanlı mimarisini yansıtan en nadide örneklerinden biridir. Erzurum halkı tarafından Taşhan olarak da adlandırılan bu eser, 1561 yılında Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamı ve aynı zamanda damadı Rüstem Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Günümüzde çarşı olarak hala hizmet veren Rüstempaşa Bedesteni’nde genellikle oltu taşı satıcıları görülmektedir.

Erzurumda gezilecek yerler listesine alınması gereken bir eser.

Bakırcı Camii

Erzurum tarihi ve gezilecek yerleri bakımından zengin olduğu için liste uzayıp gidiyor.Bunlardan bir taneside Bakırcı Mahallesi’nde bulunan Bakırcı Camisidir.

Bakırcı Hacı Mustafa’nın vefatından sonra vasiyeti üzerine 1720-1721 yıllarında Mustafa Ağa tarafından yaptırmıştır.

Cami 1902 yılında Osman Efendi tarafından restore edilmiştir. Erzurum camilerinde görülen mimari yapıda olan bu yapı kesme taştan yapılmış.

Kırmızı kamber taşından yapılan minaresi ve 1720 yılında yazılmış giriş kapısında duran kitabesiyle buram buram tarih kokan Bakırcı Camii erzurumda gezilecek en güzel tarihi mekanlardan birisidir.

Caferiye Cami

Caferiye Camisi , Erzurum Cumhuriyet Caddesi üzerinde bulunmaktadır.Gitmek isteyenler için kolaylık olabilir.

Caferiye Cami 1645 yılında Ebubekir Oğlu Hacı Cafer tarafından yaptırılmıştır. Yapının önünde bulunan, dört sütunun taşıdığı eğimli çatının altına gizlenmiş, öne ve ayrıca yanlara açık üç kubbesi, 2006 yılında yapılan restorasyonda gün yüzüne çıkmıştır.

Yine diğer Erzurum tarihi ve gezilecek mekanlarda olduğu gibi caminin inşaatında, kesme taş ve moloz taş yapının temel malzemesi olarak ortaya çıkmaktadır.

Yolunuz Erzuruma düşerse kesinlikle bu tarihi mekanı ziyaret ediniz.

Kurşunlu Camii

Kurşunlu Cami ve Külliyesi Erzurum’un Odunpazarı semtinde yer almaktadır.
Odunpazarında bulunan tarihi evlerin ortasında bulunan Kurşunlu Camii bu tarihi dokuyu tamamlayarak sizlere geçmişte yaşıyormuş hissi verir.
Kurşunlu Külliyesi, 16. yüzyıl’da yapılmış Osmanlı dönemine ait bir eserdir. Osmanlı Devletinin vezirlerinden Çoban Mustafa Paşa tarafından 1517 yılında yaptırılmıştır.
Bugün Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde bulunan vakıf kayıtlarına göre, Büyük Kervansaray haricinde, Külliye içinde bulunan binaların tümü vezir Çoban Mustafa Paşa tarafından 1517-1525 yılları arasında yaptırılmış ve  tahminen 1525 yılında yapımı tamamlanmıştır.
Kurşunlu Külliyesi’nin mimarı olarak, Mimar Sinan’dan önce mimarbaşı olan, Acem Ali olduğu bilinmektedir.
Acem Ali klasik Osmanlı mimarlığında tarihte adı bilinen ilk mimarbaşıdır.
Külliyesi,şadırvanı,haremi,şeyh türbeleri ve daha nice mekanı içerisinde barındıran caminin tarihi ve gezilecek yerlerden birisi olması sebebiyle yolunuz düşerse kesinlikle uğramanız gerken bir yer.

Lalapaşa Camii

Lalapaşa Camisi Erzurum’da Osmanlı döneminde yapılan ilk camii olma özelliğini taşımaktadır.

Osmanlı sultanı Kanuni Sultan Süleyman’ın komutanı olan ve aynı zamanda Kıbrıs fatihi, Sadrazam Lala Mustafa Paşa; Erzurum Beylerbeyi görevini icra ettiği dönemde, 1562 yılında camiyi yaptırmıştır.

Caminin mimarı tarihin en önemli mimarı olan Mimar Sinan olmuştur. Caminin genel hatları ve yapısı İstanbul’da bulunan Eminönü Camisini ve Sultan Ahmet Camisi ile neredeyse birebirdir. Bu mimari yapının ölçek olarak daha küçüğü olan Lalapaşa Camii Rus işgali sırasında zedelense de günümüze kadar dimdik ayakta gelmiştir.

Çobandere Köprüsü

Çobandere Köprüsü; Eski ve Tarihi İpek Yolu güzergâhında bulunmaktadır, zamanında İlhanlı Hükümdarı Gazan Han’ın (1295-1304) Veziri Salduzlu Emir Çoban Noyin tarafından 1298 senesinde yaptırılmıştır.

Köprü üzerinde ki desenler zamanının Selçuklu ve İlhanlı mimarisini gözler önüne seriyor.

Karga Pazarı ve Aras nehirlerini birleştiren köprü 128 m. uzunluğunda ve 8,5 m. genişliğindedir.

Yedi kemere sahip olan köprünün son restorasyonlar sebebiyle 1 tanesinin kapandığı görülmektedir.

Ardıç ağacından takozlar üzerine kurulan köprünün kırmızı,siyah ve gri kesme taşlardan yapıldığı görülmektedir.

1727,1872 ve 1948 yıllarında restore edilen Çobandede Köprüsü, son olarak 2011 yılında restore edilmiştir.

İspir Kalesi

İspir Kalesi; farklı turistik mekan arayanlar ve erzurum tarihi ve gezilecek yerler listesinde ki farklı dokusuyla sizi hayran kendisine bırakabilir.

İsmini aldığı İspir ilçesinde bulunan kalenin 12. yüzyılda Erzurum ve çevresinde hüküm süren İlhanlılar tarafından yapıldığı düşünülmektedir.

İspir kalesinin nasıl yapıldığı ile ilgili günümüze ulaşan bir bilgi olmadığından tarihi ölçümler o yılları göstermektedir.

İspir Kalesi temeli, çoruh nehrinden toplanan taşlardan yapılırken, üst duvarlarında blok kesme taş kullanılmıştır. Kale içerisinde ki mescidin minaresi, aynı zamanda kalenin gözetleme kulesi olarak kullanılmış.

Meryem Ana Kilisesi

Erzurum’un Tortum ilçesinde, Bağbaşı’nda bulunan Hahuli Manastırına ait Meryem Ana Kilisesi zamanının Bağdat Kralı III.Davut tarafından 976-1001 yıllarında yapılmıştır.

Manastırın oluşumuna katkı sağlayan diğer yapılar bu kilisenin çevresinde yer almıştır.

Oldukça düzgün inşa edilmiş olan Meryem Ana Kilisesi içerisinde ki kabartmalarda aslan, boğa, kartal, grifon gibi figürlere öenmli ölçüde yer verilmiş.

Kilisenin içerisi Hz.İsa ile Meryemi tasvir eden fresklerle donatılmış.

Ayrıca bir çan kuleside bulunan kilise gerçekten Erzurumda gezilecek turistik yerlerden birisi.

Oltu Kalesi

  Oltu Kalesinin yapım tarihi kesin olarak bilinmiyor. Ancak konum ve mimarisinden anlaşılan MÖ. III. yüzyılda Doğu Anadolunun tümüne hakim olan Urartular döneminde yapıldığı düşünülmektedir.
Ayrıca İpek Yolu ticaretinin güvenliğini sağlamaya çalışan Cenevizlilerden ya da Romalılardan kalmış olacağı da düşünülmekte.
        Oltu çayının güneyinde yer alan, bugün gelişmeler sebebiyle şehir içinde kalan kale, savunması en iyi yapılacal bir geçit üzerinde kurulmuş.
Haliyle de yüzyıllar boyunca Oltu kalesini almak isteyenlerin savaşları onun dış duvarlarının tamamen yıkılmasına sebep olmuş.
Ancak iç kale hala dimdik ayakta duruyor.
Ayrıca kale içerisinde Mısrî Zinnun isminde bir türbe bulunmaktadır.

Öşvank Kilisesi

Öşvank Kilisesi; Erzurum Uzundere ilçesi Çamlıyamaç köyündedir.

Renkli taşlar ile yapılan bezemeleri ve kabartma figurleri ile ünlüdür. Öşvank Kilisesi, Gürcü Bağrat’lı Hanedanlığı zamanında Magistras Bağrat tarafından 963-973 yılları arasında yaptırılmıştır.

Zamanının Bizans imparatorları 2. Basileios ve 7. Constantin tarafından 1022-1028 yıllarında restore edilmiştir.

Kilisenin iç kısımlarında bol bol görülen freskolar, 1036 yılında, Jojil Potrikios tarafından yapılmıştır. Kilisenin içerisinde hamam, vaftizhane, yatakhane , rahip evleri, mutfak ve kütüphane gibi birçok bolüm bulunmaktadır.

Tortum Kalesi

Tortum Kalesi Erzurum’un Tortum ilçe merkezinden yaklaşık 14 km uzaklıkta bulunan Tortum Kalesi nasıl yapıldığı, tarih  ve yaptıran ile ilgili hiç bilgi yoktur fakat,  yapısı gereği kale bir orta çağ kalesi gibi durmaktadır.

Tortum Kalesi iç ve dış kale olarak 2 bölgeden meydana gelmiştir.

Bugün bile hala kalenin kuzeyindeki duvarları oldukça iyi durumdadır, ayakta olan kale surlarında harç kullanılmış olduğu görülmektedir.

Evliya Çelebi ise bu kalede Kanuni Sultan Süleyman’ın yaptırdığı bir cami olduğundan söz etmiş olsa da, bu konuda hiç bir iz ve belge bulunamamıştır.

Yusuf Ziya Köşkü

Erzurum’da 1795-1798 yılları arasında valilik yapmış olan Yusuf Ziya Paşa tarafından inşa ettirilen köşk, 1824, 1921 ve 1986 yıllarında ufak olsa da restorasyonlardan geçmiştir.

Erzurum Evleri kategorisinde sayılan  200 yılı aşmış nadide evlerden birisidir.

Ülkemizin birçok tarihi yerleri var bunlardan biriside Erzurum.

Erzurum tarihi ve gezilecek yerleri öğrenmiş olduk umarım sizlere yardımcı olmuştur.

Daha Fazla Göster

JaRnI

Kendi çalışmalarım neticesinde yıllardır geliştirdiğim müzik bilgi ve kariyerimi elimden geldiğince gönüllü olarak siz ziyaretçilerle paylaşmaya çalışıyorum.

Leave a Reply

Başa dön tuşu