Müzik

Müzikte Kompresör Nedir Nasıl Kullanılır?

Ses sıkıştırma işlemi, müzik yapımında kullanılan en önemli araçlardan birisidir. Hangi müzik türü olursa olsun kompresör işlemi müzikte önemli bir konudur.

Profesyonel kişiler haricinde birçok prodüksiyon işi yapan kişiler kompresör (compressor) genellikle yanlış anlaşılmaktadır. Bu kadar önemli bir süreçte, yeni başlayanlar için konuyu anlamak ve deneyimlemek ilk başta zor olabilir.

Bu makalede, ses sıkıştırmanın yani kompresör işinin müzik miksajında ​​oynadığı rolü anlamak için ihtiyacınız olan her şeyi gözden geçirmeye çalışacağız. Nasıl çalıştığını anlayabilmeniz için ufak ipuçlarını kaçırmamanızı tavsiye ederim.

Başlayalım.

Müzikte Kompresör Nedir?

Dinamik kompresör yani sıkıştırma, kaydedilmiş bir parçadaki sesin loud yani gereğinden yüksek ,patlama,çıtlama gibi alanları ile sessiz ve düzgün olan kısımlarını eşitlemeye yardımcı olmak için müzik alanında kullanılan bir işlemdir .

Müziği eşitlemenin yanı sıra mix , reverb ve delay gibi ses efektlerini uygulamada önemli bir görev olarak kabul edilir .

Aslında kompresör, davullardan modern stüdyo vokallerine kadar her şey üzerinde büyük etkisi olan tüm müzik yapımcıları için temel bir beceridir.

Önemli ipucu : Dinamik sıkıştırma yani kompresör, dijital dosyaları depolama veya göndermek ve dosya boyutunu küçültmek için kullanılan veri sıkıştırma yöntemlerinden tamamen farklıdır. Bu tür sıkıştırmalar ses dosyası sıkıştırma işlemleri olarak geçer.

Mix işlemlerinde Neden Kompresör Kullanılır?

Müzikte, her ikisinin de net bir şekilde duyulabilmesi için yüksek sesli ve düşük sesli öğelerle dinamik sinyal aralığını azaltmak için kompresör işlemi kullanılır.

Müzik parçanız içerisinde düşük sesli bir vokal ya da enstrüman ile birlikte yüksek ve agresif sesli bir enstrümanın aynı anda çaldığını ve kayıt altına aldığınızı düşünün.

Agresif olan ses diğer daha yumuşak ve düşük olan sesi bastıracak ve neredeyse hiç duyulmayacak hale getirebilir. Bu gibi durumların olmaması için mix prodüktörleri kompresör kullanarak bu iki sesi dengelemeyi hedefler.

Örnek vermek gerekirse;

Davul sesini ele alalım. Tüm hırçınlığı ile davulu kaydederken baget yani davul çubuğunun o ilk deriye vurduğu anda çıkan ses en pik yaptığı andır. Bu sebeple davulcunun bageti her davula vurduğu o ilk an patlama sesi üretecektir.

İşte bu durumu düzelterek olması gereken ses aralığına indirebilmek için kompresör kullanabiliriz.

Davul örneğine geri dönersek, kompresör işlemi, yüksek sesli baget vuruşlarının seviyesini düşürür ve ortamda ki sesin azalmasıyla birlikte davulun sürekli ses seviyesinin değişmesini engelleyerek dengeli bir ses sağlanmış olur.

Ses Kompresörü nasıl çalışır?

Bir kompresörün müziğe temel etkisi, ses belirli bir seviyeyi geçtikten sonra sinyal sesini azaltmaktır.

Bir kompresör, tam olarak çalıştırabilmeniz ve kontrol etmenize yardımcı olacak birkaç araç içermektedir.

Threshold

Kompresörün çalışmaya başladığı seviyeye threshold denir ; kompresörün etki ettiği sinyalin parçalarını belirlemek için bunu bir dB kontrolü ile ayarlarsınız.

Threshold ayarını öncelikle yüksek olarak ayarlayın ve bu sayede kompresör yalnızca en agresif ses sinyali geçişlerinin değerini azaltacaktır.

Threshold ayarını daha düşük ayarladığınızda ise sinyali daha fazla sıkıştırdığını göreceksiniz.

Ratio

Ratio kontrolü , sinyal eşiği geçtikten sonra kompresörün kazancı ne kadar azaltacağını belirler.

Ratio değerinde ki ilk değer ne kadar yüksek olursa, sıkıştırma o kadar yoğun olur.

Yani Threshold ile sıkıştırma aralığı belirlenirken , Ratio ayarı ile bu sıkıştırmanın yoğunluğu ayarlanır.

Ratio değerinde ki ilk değer ne kadar yüksek olursa, sıkıştırma o kadar yoğun olur.

Size kafa karıştırıcı gibi geldiyse buraya kadar öğrendiklerimizi grafikle pekiştirmekte fayda var.

Attack ve Release

Attack ve Release, kompresörün seslere müdahale zamanlamasını belirler.

Kompresör sinyale etki etmeye başladığında gain reduction (kazanç azaltma – yani pik yapılan noktalarda) nasıl davranmalıdır? Hemen mi devreye girmeli yoksa daha yavaş mı başlamalı? Bir anda mı durmalı yoksa yavaş yavaş mı bırakmalı?

Bu tür davranışları ayarlamanız gerekmektedir. Bunun için birkaç ipucu verebiliriz.

  • Hızlı bir attack ayarı, bas gitar gibi agresif geçişleri kontrol etmek için iyidir.
  • Yavaş bir attack süresi, sesin bir kısmının geçici olarak geçmesine izin vererek bazı vuruşları ve dinamikleri korur ki bu genellikle davullar ve sample’lar için daha faydalı olur.
  • Hızlı bir release yani salma işlemi, seste bir baskı ve ritmik hareket hissi yaratmaya yardımcı olabilir.
  • Yavaş bir release işlemi, kompresörün hareketinin daha az belirgin olmasını sağlar.

Burada ki örnekler çok göreceli ve kalıp eylemler olmadığı için konunun temelini öğrenerek kendi seslerinize göre farklı uyarlamalar yapabilirsiniz.

Müzikte Kompresör Nasıl Doğru Kullanılır?

Mix işlerine ilk başladığınızda kompresör kullanmak sizlere zor gelebilir.

EQ veya reverb gibi ses efektlerinin aksine , kompresörün müzik kaydınız üzerindeki etkisi her zaman net  değildir. Bu tamamen sizin kaydınızın doğası ile birlikte farklılık gösterir. Enstrümanlar nerede nasıl kayıt alınmış, bir anda kaç enstrüman iç içe ses veriyor gibi birçok etken olacaktır.

SONUÇ

DAW programları içerisine ekleyeceğiniz ve beğendiğiniz kompresör eklentileri ile kendi müziğiniz üzerinde nasıl etkisi olacağını tecrübe etmenizde fayda var.

Kompresör ve diğer eklentiler için aşağıda ki sayfalara da bakabilirsiniz.
DAW : En İyi Ücretsiz VST Plug-in Yazılımları

Diğer Pluginler

Kaçırmayın !!!  Şarkı Aranjmanı Yapmak için 14 Muhteşem Fikir
Kaynak
Blog Landr

Okumadan Geçme

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu